ماهنامه بین المللی بانکداری مجازی


[IRANDNN_PUBLISHSTARTDATE:dd]

مصاحبه اختصاصی خبرنگار ماهنامه بین المللی بانکداری مجازی با مهندس ناصر حكيمي مدیرکل فناوری اطلاعات بانک مرکزی در خصوص Core Banking و برنامه ریزی

مصاحبه اختصاصی خبرنگار ماهنامه بین المللی بانکداری مجازی با مهندس ناصر حكيمي مدیرکل فناوری اطلاعات بانک مرکزی در خصوص Core Banking  و برنامه ریزی

بانکداری مجازی: منظور شما این­ست که باید چند کربنکینگ استاندارد داشته باشيم؟

مهندس حكيمي: به هيچ عنوان اين ­طور نيست. شما بايد ابتدا ویژگی­‌های مورد نظر خود را از banking core مشخص کنید.

بانکداری مجازی: يك سيستم اتوماسيون اين مشخصات را دارد.

مهندس حكيمي: به طور مثال شما برای سيستم انبار مشخصاتي را تعریف می‌­کنید و حداقل داده­‌هايي كه باید در آن تعريف شود را مشخص مي‌كنيد و در کنار آن­ها بايد مسایل ايمني را هم رعايت کنید. اين حداقل مشخصاتي است كه يك سیستم banking core بايد داشته باشد بنابراین اگر بانكي از راه ­حل banking core استفاده مي‌­كند، بايد اين حداقل‌­ها را ارایه بدهد و نبايد خطوط كلي تعریف شده براي banking core را نقض كند.

بانکداری مجازی: آیا در جهت ارزيابي هم گامي برداشتهايد؟

مهندس حكيمي: ارزيابي نياز به يك سازمان مميزي دارد که درگير امور تجاري نباشد تا با افرادي كه راه­‌‌حل را تعيين مي‌كنند، رقابتي نداشته باشد. بنابراين فكر نمي‌كنم اين نهاد در فاز اول به راحتي قابل ايجاد باشد.

بانکداری مجازی: با این وجود، لزوم آن را تاييد ميكنيد؟

مهندس حكيمي: لزوم وجود ارزیابی همانند موضوعی كه در مورد فرهنگ‌سازي مطرح شد، نيازمند زمان است يعني در فاز اول باید خطوط و استانداردهای كلي مشخص شوند. بعد از اينكه بازار چهارچوب، اصول و استانداردها را به خوبی شناخت، مي‌توان انتظار داشت كه عمل مميزي شكل بگيرد، درست مثل اینکه اگر در يك جامعه مردم حسابداري را نشناسند، ايجاد يك موسسه حسابرسي بي‌­معني خواهد بود. تمام فعالان اين صنعت بايد به حد مطلوبی از دانش برسند و پس از آن نهادي برای مميزي وارد عمل می‌­شود. به نظر مي­‌رسد كه در حال حاضر بانك­ها و پيمانكاران هنوز به سطح دانش مورد نظر و یا به اصطلاح، هنوز به وحدت كلمه در مورد  banking core نرسيده­‌اند. بنابراين اولين مطلب اين­ست كه يك زبان مشترك ایجاد شود. به نظر من نه بانك مركزي و نه هيچ جاي خاصي نمي‌­تواند مشخص كند كه شما از يك
 banking core خاص پيروي كنيد یا نه؟ فناوري نبايد ماهيت امور بانكي را از بین ببرد بلکه از فناوري برای تسهیل در امور بانكي و توسعه آن­ها استفاده می­‌شود. بنابراين براي اينكه بانكداري از فناوري اطلاعات و ارتباطات استفاده كند، باید يك سري داده را به عنوان ورودی دریافت کرده و سپس اطلاعات را تولید کند. در banking core باید چگونگي جمع‌­آوري اطلاعات و داده‌­ها بررسي شود.

بانکداری مجازی: با توجه به صحبت­های شما اینگونه برداشت مي­شود كه سرمايهگذاري­هاي بلند­مدت کمی براي مولفه­هاي مربوط به زيرساخت­هاي بانكداري مجازي مثل توسعه banking core انجام مي­شود؟

مهندس حكيمي: در كشتي‌سازي مفهومی وجود دارد که منظور از آن حوضچه‌­هاي خالي است كه كشتي‌ها را در آن­جا نگه­داري و تعمير مي­‌كنند. در صنعت بانكداري اين اصطلاح وجود ندارد يعني نمي‌توان براي انجام دادن يك كار اساسي يك بانك را به حالت تعليق درآورد، بانك همانند يك كشتي روان است اگر پوسيدگي، ضعف و یا مشكلي دارد، نمي‌توان برای رفع مشکل، آن را در يك بندر متوقف كرده و از دريا خارج کرد، اين كشتي اگر متوقف شود، براي هميشه كنار گذاشته مي­‌شود. بنابراين در این­گونه مسایل با پديده‌­­ه­ايی كه درگير كارهاي اجرايي و ريز بازار است و در دريا در حال حركت است و با موانع زيادي رو به رو می‌­شود، مواجه می‌شوید. به عبارت دیگر هيچ‌­وقت نمي‌­توانيد  يكي از كشتي‌­ها را براي تعميرات متوقف كنید بلکه براي انجام امور اساسي حتما بايد كشتي در دريا باقی بماند. بنابراين وقتي درگير چنين حجمي از كارهاي اجرايي هستيد، هيچ‌­وقت نمی‌­توان انتظار انجام يك كار اصولي از ابتدا را داشت. چرا که با يك مجموعه در تعامل هستيد و مجموعه بايد بتواند تمام وظایف خود را بدرستی انجام دهد.  شما نمي‌توانيد در وسط دريا كالایی را از دست بدهيد و به تعميرات بپردازید. بنابراین كارها بايد جز به جز انجام شود كه این كار بسيار پيچيده و سخت است.

بانکداری مجازی: آیا مدل مفهومي، معماري يا برنامه استراتژيكي براي انسجام و يكپارچگي مسير توسعه بانكداري مجازي در كشور وجود دارد؟

مهندس حكيمي: نقشه راهی براي راهبرد پرداخت ها وجود دارد كه در سال 1381 تدوين و در سال 1383 مصوب و براي اجرا اعلام شده است، كه به طرح نظام جامع پرداخت معروف است. راهبرد نظام پرداخت باعث ايجاد شبكه شتاب، توسعه پايانه­‌هاي فروش و غیره شده است كه از لحاظ راهبردی، تعداد تراكنشهاي موجود و همچنین وسعت خدمات بانكداري الكترونيكي تا حد زيادي مديون راهبرد نظام پرداخت هستند. نقشه­ راه نشان داد كه مي‌توان تمام سيستم‌هاي پرداخت و تسويه حساب را در يك نگاه كلي مشاهده كرد. نقشه­ راه به دليل نگاه جامعی كه که به مساله داشت، باعث استاندارد­سازی سيستم پرداخت و همچنین سيستم پرداخت الكترونيكي شد. اکنون این سیستم­ها به حدي پيشرفت كرده­‌اند كه قابل مقايسه با كشورهاي پيشرفته هستند. طبيعي است كه بايد يك نگرش بلند مدت و يك چشم انداز مناسب داشت تا وضعيت فعلي را به وضعيت مطلوبی رساند، اين مطلب بدين معني نيست كه يك سري تاكتيك‌­ها به عنوان برنامه­‌هاي استراتژيكي قلمداد شوند. هنگامي كه صحبت از چشم‌­انداز مي‌­شود، صحبت از مسایل كلي است، راجع به پروژه‌­ها صحبت نمی‌­شود. بلكه راجع به جزیيات صحبت مي‌­شود، جزیيات مسير كار را نشان مي­‌دهند. طبيعي است كه بانك مركزي با داشتن دستورالعمل تجميع و تمركز اطلاعات، زماني كه پروژه نماد را اجرايي مي­‌كند و يا هنگامي كه پروژه سپام را طراحي مي­‌كند يك نگاه دراز مدت بر دهه نود دارد. بحث ايجاد سيستم­‌ها و اتصال بانك­ها در دهه 80 اجرا شد و توسعه بانكداري الكترونيكي چشم‌اندازي بود كه در دهه 80 به وجود آمد و در اوايل دهه نود، موضوع وارد مرحله اجرا شد. انتظار ما در دهه 90 يكپارچه­‌سازي و انسجام در فعاليت بانك‌­ها است. در حال حاضر زيرساخت‌­هاي لازم وجود دارد، آگاهي لازم، شناخت و كاربري مورد انتظار در مردم وجود دارد ولي بايد كيفيت را افزايش دهيم.

بانکداری مجازی: آيا نیازی به بازنگري يا تدوين مجدد نیست؟

مهندس حكيمي: برنامه راهبردي وحي نيست كه نتوان در آن تغييري داد، كاري كه انجام می‌­شود اين­ست كه چارچوبی به برنامه راهبردي داده شود و در آن چارچوب، بازنگري انجام ­شود. اين­طور نيست كه هر 10 سال یکبار برنامه­‌ای ارایه شود. اوايل دهه 80 هيچ­‌گونه چشم‌انداز و تفكر راهبردي وجود نداشت. پیامد اصلي طرح نظام جامع پرداخت اين­ست كه بانك مركزي توانسته  نظام بانكي را در چارچوبي قرار دهدكه نسبت به اين قضيه نگرش راهبردي داشته باشد. بنابراين اين­طور نيست كه  پروژه‌­ای 10 سال پيش شروع شده و اکنون به اتمام رسيده باشد و دوباره يك پروژه اجرایی جديد 10 ساله تعريف شود. بحث اين­ست كه يك چارچوب تعريف شده و بانك مركزي و نظام بانكي در اين چارچوب حركت كرده‌اند. در حال حاضر بايد مكانيزمي وجود داشته باشد تا راهبرد را در جريان امور قرار داده و با تغييرات محيطي به ­روز شود.

بانکداری مجازی: چه نوع بانك مركزي از نظر شما ایده­آل است؟

مهندس حكيمي: به نظرم سوال خيلي واضحي نيست كه جواب واضحي داشته باشد. اينكه بانك مركزي ايده‌­آل من چگونه بايد باشد مثل اين است كه بگوييم چه هواپيمايي خوب است. از چه نظر خوب؟

بانکداری مجازی: براي بانك مركزي ایده­آل در دنيا استانداردي وجود دارد؟

مهندس حكيمي: استانداردهای زيادي وجود دارد كه مشخص می­‌کند بانك مركزي خوب چگونه است. استاندارد بستگي به اين دارد كه سياستمداراني كه دولت را اداره مي­‌كنند چه ديدگاهي نسبت به این مساله داشته باشند. بسته به شرايط و یا سياست­‌های مالي هر كشور، بانك مركزي آن مي‌­تواند يك بانك مركزي خوب يا بد باشد.

بانکداری مجازی: به صورت خاص­تر براي استقرار و بهرهمندي از فناوري اطلاعات در فرايند پرداخت نظام مالي و بانكي استانداردهاي مشخصی وجود دارد؟

مهندس حكيمي: اعتقاد شخصي من اينست كه بانك مركزي بايد زير ساخت را فراهم كند، زیرا که ایجاد زير ساخت، كار حاكميتي است و نكته دوم اينكه بانك مركزي بايد مراقبت، نظارت و كنترل روي شبكه بانکی داشته باشد كه نقص و یا کمبودی در آن رخ ندهد و یا در صورت رخ داد، قابل كنترل باشد. طبيعتا زير ساخت­‌هایی  براي تسهيل مبادلات به وجود آمده ولی بقیه خدمات كار بانك‌ها است.

بانکداری مجازی: وظايفي كه شما براي بانك مركزي متصور هستيد چه تفاوتي با بازار جهاني دارد؟

مهندس حكيمي: اين سوال جواب مشخصي ندارد. بانك مركزي قدرتمند، مثل بانك مركزي عربستان وجود دارد که تمام عملكردهاي فناوري اطلاعات بانك‌­هاي مختلف را زير نظر دارد و در نقطه مقابل بانك مركزي انگلستان است كه تنها امور كلي مثل ثبات مدير را تحت احاطه خود دارد. نمی‌­توان گفت عملکرد بانك مركزي عربستان و یا بانك مركزي انگلستان اشتباه است، اين يك مساله كاملا بومي است. جامعه آماري این مساله شامل 150 بانك مركزي در 150 كشور مختلف است كه هر كدام با هم تفاوت دارند. بنابراين نمي‌توان حوزه عملكرد بانك مركزي را مشخص كرد. اصولي وجود دارد كه به عنوان اصول تسویه و پرداخت در نظام بانكداري جهاني مطرح شده است كه شامل 10 اصل كلي است. اين كه چگونه اين اصول اجرا شوند، از متن این اصول قابل برداشت نيست. بنابراين بخش بزرگي از روابط وابسته به اين است كه سياست‌گذاران داخل كشور چگونه فكر مي‌كنند و تا چه حد مي‌خواهند وارد اين مقوله شوند. از دو جنبه اين بن‌­بست وجود دارد، يكي اين­كه بانك مركزي چقدر مي‌­خواهد متولي باشد و ديگری اين­كه شبكه بانكي، بازار و بانك­ها از چه مختصاتي برخوردار هستند. طبيعي است در كشوري كه خدمات پرداخت تسویه آن به شكل سنتی است، دامنه عملیاتی كه بانك مركزي بايد انجام دهد، خيلي محدودتر از جایی است كه نه بازار شكل خاصي دارد، نه بانك­ها مسير خاصي دارند و نه زير ساخت مشخصي وجود دارد. بنابراين همه اين موارد پارامترهاي موثري هستند كه يك بانك مركزي مطلوب را ترسيم مي­‌كنند. نكته‌اي كه وجود دارد اينست كه بانك مركزي مطلوبي وجود ندارد. شما در آینده مي‌­توانيد بررسي كنيد كه آيا بانك مركزي خوب عمل كرده است يا نه، ولي اينكه در حال حاضر در مورد مدل‌ها نظری داده شود، كار درستي نيست. نمي­‌توان گفت كه سيستم بانك مركزي عربستان در ايران هم مدل خوبي را ارایه مي­‌دهد، چون نواقص خود را دارد و ممكن است در چارچوب اداري كشور ما نگنجد. يكي از مسایلي كه ممكن است با آن رو به رو شويم اين است كه benchmarking (تعیین معیار) در خصوص بانك­هاي مركزي با توجه به جامعه آماري محدودي كه دارد و اختلافات سنگيني كه كشورها با هم در پارامترهاي سياسي، اقتصادي و اجتماعي دارند معمولا به بي‌راهه می­‌رود. با توجه به این موضوع باید روي اصول كار كرد ولی بايد به این نکته توجه داشت كه اصول کلی بوده و هيچ برنامه مشخصي را ارایه نمي‌دهند، نهايتا براي اينكه بتوان این اصول را اجرا کرد، بايد برنامه­‌ريزي صورت گیرد. همان‌طور كه گفته شد نگرش راهبرد نظام جامع پرداخت، ترجمه اصول بود كه موفق هم شد. در زمينه سيستم‌هاي تسویه و پرداخت با كشورهاي ديگر منطقه مثل تركيه و عربستان فاصله چنداني وجود ندارد.

بانکداری مجازی: آیا می­توان گفت كه اگر برنامه استراتژيك انجام نميشد اين دستاوردها به وجود نمي­آمد؟

مهندس حكيمي: مهمترين ويژگي اينست كه بانك مركزي نگرش راهبردي به بانكداري مجازي داشته باشد و با عوض شدن مديران اين نگرش راهبردي عوض نشود. براي حركت بايد نقشه داشت و داشتن يك نگرش راهبردي، نقشه‌­ای ارایه نمي‌دهد، بلكه بايد نقشه درست را ترسيم كرد.

بانکداری مجازی: آیا بايد نقشه اين كار بومي باشد؟

مهندس حكيمي: باید اصول اساسي را در نظر بگيريد و سعي كنيد كه از آن اصول اساسي تخطي نكنيد. بايد سيستم را بررسي كرده و با توجه به شرایط مملكت و مختصات روان­شناختي يك جامعه نقشه راه را ترسیم کرد.

بانکداری مجازی: به نظر شما آیا نیازمند يك مجموعه قوانين تحت عنوان قوانين بانكداري مجازي كشوري هستیم یا نه؟

مهندس حكيمي: من با اصطلاح بانكداري مجازي و بانكداري الكترونيكي مشكل دارم. بانكداري الكترونيكي، بانكداري است. بانكداري الكترونيكي گونه جديدي نيست بلكه يك اسم تلفيقي و تجاري است كه به اين موضوع داده مي­‌شود. بانكداري، بانكداريست. وقتي از اصول بانكداري مجازي صحبت مي­‌شود، مشخص نيست كه در مورد اصول بانكداري صحبت مي­‌شود و يا از اصول تجارت مجازي. اصول بانكداري مجازي شامل همان اصول بانكداريست كه كاملا مشخص مي‌­باشد، ولی از آنجایی­ که كسب و كار در فضاي مجازي انجام مي‌شود، اصول مخصوص به خودش را دارد كه در بحث فناوري مطرح مي‌­شود. اگر بانكداری به اصول كار در فضاي مجازي آشنايي داشته باشد، مي‌­تواند عهده‌­دار اين كار تلفيقي شود، به عبارت دیگر براي انتقال خدمات از يك فناوري به يك فناوري ديگر بايد اصول هردو (بانكداري و فضاي مجازي) رعايت شود. در بانكداري مجازي يك اصل وجود دارد و آن این­كه بانک بايد مشتري خود را بشناسد (احراز هويت مشتري)، اين موضوع جزیی از اصول بانكي است. صرف‌­نظر از اينكه بانکداری در دنياي فيزيكي يا مجازي انجام می­‌شود، مشتري باید احراز هویت شود و اين مساله به فناوري استفاده شده در خدمات بانكي مرتبط نمي‌­شود. این نکته را بايد در نظر داشت كه اصول بانكداري هيچگاه راه شناخت مشتري را به شما نشان نمي‌دهند. از طرفي در كسب و كار الكترونيكي اصول خاصی وجود دارد، به عنوان مثال كدهاي امنيتي كه براي هر فرد متفاوت است، حال بايد این اصول با هم تلفيق شوند. زمانی ­که يك سيستم بانكداري مجازي برای انجام انتقال در حساب هاي شخص (جابجایی پول در بین حساب‌هاي خود شخص) ارایه می‌­شود، سطح امنیتی بالایی مورد نیاز نیست، اما زمانی­که سرویس انتقال وجه بین حساب­های افراد مختلف ارایه می‌­شود بايد از سطح امنيتي بالايي استفاده شود. هنگامی كه مشتري جديدی پذيرفته مي‌­شود باید احراز هویت بدرستی انجام شود. بنابراين می‌­­توان گفت که تلفيق اين اصول باید توسط افرادي كه در هر دو حوزه بانكداري و فناوري كار مي‌كنند انجام شود که كار پيچيده‌اي نيست. بايد توجه داشت كه اصول كسب و كار مجازي نبايد اصول بانكداري را نقض كند. نكته اصلي اينجاست كه تكنولوژي نبايد ماهيت كسب و كار را نابود كند و يا زير سوال ببرد، نمي­‌توان به بهانه تكنولوژي اصول بانكداري را نقض كرد.

بانکداری مجازی:  به نظر شما بانكداري مجازي چه فرصت­ها و چه ارزش افزوده بيشتري را برای بانک­ها به ارمغان می­آورد؟

مهندس حكيمي: دو موضوع وجود دارد، از ديد مديريتي بحث كارايي و اثر بخشي مهم مي‌­باشد. در مورد كارايي مشخص است، هنگامی ­که فناوري وارد مي‌­شود هزينه‌­ها و نياز به نيروي انساني كاهش مي‌یابد و در عوض سرعت وكنترل عملکرد را افزايش مي‌­دهد و همچنین زمان گزارش­‌گيري را بهبود می‌­بخشد. اثر بخشي نكته ديگري است یعنی اگر در مديريت از كارايي صحبت می‌‌شود، منظور درست و بهتر انجام دادن كارها است، اما هنگامي از اثربخشي صحبت مي­‌شود كه كار درست و خوب انجام شود. كارايي در مورد كاري كه انجام مي‌­شود صحبت نمي‌کند، بلکه در اين مورد صحبت مي­‌كند كه آيا كاري كه انجام مي­‌شود خوب است يا خیر. برای مثال كارايي كشتن با گيوتين خيلي بالاتر از كشتن با تبر است ولي آيا كشتن كار درستي است؟ اين بحثي است كه در مورد كارايي و اثر بخشي وجود دارد. معمولا در فناوري تاكيد بيشتري بر روي كارايي وجود دارد و تاكيد بيش از حد روي كارايي منجر به دور شدن از هدف می‌­شود، به عبارت دیگر براي اينكه يك سرويس بانكي كارا شود، ممکن است بعضی از اصول بانكي نقض شود. به طور مثال هنگامي كه POSها (پایانه‌­های فروشگاهی) وارد بازار شدند، روال تسویه حساب تاخیری به تسویه حساب آني با فروشنده تبديل شد و این بدین معنا است که قبل از اینکه بانك وجه خود را از بانك مقصد بگیرد، بلافاصله وجه را به حساب فروشنده واريز می­‌کند. اين عمل از دید بانكي در هيچ کجاي دنيا مرسوم نيست. در واقع می­‌توان گفت هدف چرخه فناوري، كارايي و گسترش استفاده از POSها است. نکته مهم اینست که توجه و تمرکز بر كارايي، كار درستي است يا نه. به نظر من انجام كارهاي درست، گام اول براي وارد شدن به فناوري است. انتظار ما از فناوري چيست و آيا استفاده ما از فناوري براي سازمان در دراز مدت مفيد خواهد بود يا نه؟ اگر اثر بخشي را كنار گذاشته و صرفا روي كارايي تمركز شود، انحرافات گفته شده به وجود می­‌آید. به نظر من فرصت­ها فقط در كارايي نيستند، كارايي مي‌­تواند يك تهديد هم باشد، به عنوان‌ مثال افزایش كارايي يك قسمت ممکن است منجر به ضرر و زيان­ در ساير قسمت‌­ها شود. بنابراين هميشه بايد بر روی اثر بخشي یک عمل تمرکز شود. به نظر مي­‌رسد كه فناوري، فرصت مناسبی را در جهت اثر بخشي براي بانك‌­ها فراهم مي­‌كند، ولی در کنار آن تهديداتي را هم به‌همراه دارد. اگر با چشم بسته، فناوري وارد شاخه كسب و كار شود، ممکن است بانك را با ضرر و زيان مواجه كند. اينطور نیست كه ورود فناوري هميشه سودآور باشد، حداقل زياني كه وجود دارد اينست كه سرمايه‌­گذاري هيچ سودي نداشته­ باشد، ولي زيان‌­ها مي­‌تواند بدتر از اين هم باشد و حيثيت يك بانك را زير سوال برده و باعث شود كه مردم حساب‌هاي خود را در بانك خالي كنند و عملا بانك نابود شود. بنابراين می­‌توان گفت فناوري مخاطرات و تهديدات خيلي جدي دارد، براي ورود فناوري بايد بررسي شود كه آيا ورود فناوري براي بانك مفيد است و اساسا آيا اين كار درست مي­‌باشد يا خير. فرصتی كه وجود دارد اينست که بانک­ها از بازارهاي جديد براي ارایه خدمات جديد استفاده کنند. متاسفانه در حال حاضر در قسمت اثر بخشي، يعني انجام كار درست در حوزه كارايي فناوري كار خاصي انجام نشده است و این به این دلیل است که بحث اثربخشي مستقيما با بحث خلاقيت در توليد محصول متناسب است و يكي از مواردي كه نظام بانكي ما از آن رنج مي‌برد، خلاقيت است، مثلا خلاقيت براي توسعه محصولات جديد. يكي از عوامل محتمل بحران خلاقيت، کپی سریع خلاقيت است. ایجاد واحد R&D لزوما باعث به وجود آمدن خلاقيت نمي­‌شود، خلاقيت مكانيزمی است كه در آن ايده‌­ها وارد بانك شده، متمركز می‌­شوند، بر روي آن­ها كار مي‌شود و در نهايت منجر به تولید محصول مي‌‌شوند. خلاقيت به عنوان يك وظيفه بايد در تك تك عناصر بانك به منظور ارایه كار بهتر وجود داشته ­باشد كه معمولا اين طور نيست و انتظار می­‌رود كه خلاقيت در يك جاي خاص از سازمان اتفاق بيافتد. يك مشاور استخدام شود، يك محصول خلاقانه معرفي كند و بقيه ایده جدید را پیاده‌­سازی کنند. سازمان­هاي کشور ما، سازمان‌­هاي خلاقي نيستند، يعني اینطور نیست که خلاقيت سازمان از مكانيزمي به مديريت ارشد بانك ابلاغ شود و تبديل به محصول شود. واحدهاي بانک به شدت درگير كارهاي وظيفه‌­اي و اجرايي هستند و حتي اگر انسان­هاي خلاقي هم در سازمان وجود داشته ­باشند، اين خلاقيت­‌ها در مسير سازماني به جايي نمي‌­رسند. واحدهاي R&D موجود از خطوط اصلي كسب و كار دور هستند و ايده‌­هايي كه به آن­ها داده مي‌شود، ايده‌­هايي است كه برای پیاده‌‌سازی در دنياي واقعي با هزاران مشكل برخورد مي­‌كنند. اين بحران در داخل همه سازمان­‌ها از جمله بانك‌­ها وجود دارد. با توجه به اینکه فشار كاري در بانك­ها زياد است، خلاقيت­‌ها بیشتر در كارايي بروز داده مي­‌شوند تا در جهت اثر بخشي.

تعداد مشاهده خبر: (1575)
کد خبر: 69